alt"Να κρημνίση τις οικοδομήν, μεγάλη σοφία δεν χρειάζεται, όταν μάλιστα η οικοδομή κλονήται προ πολλών χρόνων αφ' εαυτής. Η μεγάλη και τρομερά δυσκολία είναι εις την ανοικοδομήν; ήτις χρειάζεται αρχιτέκτονας Αριστείδας και τοιούτους άλλους οποίος ήτο ο Αριστείδης, και οποίον δεν βλέπω ακόμη κανένα εις το γένος [...]

 23η Μαϊου 1821, Βιέννη, Αδαμάντιος Κοραής Περισσότερα...


Αριστείδης ο Δίκαιος (Αθήνα 540 - 468; π.Χ.). Αθηναίος στρατηγός και πολιτικός. Ήταν γιος του Λυσιμάχου και καταγόταν από τον δήμο Αλωπεκής της Αντιοχίδας φυλής. Αναμείχθηκε στην πολιτική μετά την κατάλυση της τυραννίδας των Πεισιστρατιδών (510 π.Χ.), στην οποία ίσως να συνέβαλε, αναδείχτηκε αρχηγός της συντηρητικής παράταξης μετά τον θάνατο του Κλεισθένη και σχεδόν ταυτόχρονα ενεπλάκη στην περίφημη διαμάχη του με τον Θεμιστοκλή. Συμμετείχε ως στρατηγός στη μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.) και τον επόμενο χρόνο εξελέγη άρχοντας (489/8 π.Χ.). Αντιτάχθηκε στο ναυτικό πρόγραμμα του Θεμιστοκλή (άρχοντας το 493 π.Χ.), επειδή το θεωρούσε ιδιαίτερα επαχθές για τα οικονομικά της πόλης· τελικά εξοστρακίστηκε (483 π.Χ.) όταν ο τελευταίος επανέκτησε τον πολιτικό έλεγχο. Μάλιστα, altστις ανασκαφές της Αγοράς των Αθηνών βρέθηκε ένα όστρακο που ανέγραφε το όνομά του και αποτελεί τεκμήριο της διαδικασίας του εξοστρακισμού του. )Οδηγήθηκε στην Αίγινα μετά από πρόταση του Θεμιστοκλή, όμως ανακλήθηκε όταν ο κίνδυνος του Ξέρξη πλησίαζε. Συμμετείχε στη ναυμαχία της Σαλαμίνας· η αντίθεσή του με τον Θεμιστοκλή εξομαλύνθηκε με δική του πρωτοβουλία, και έτσι πολέμησε στις Πλαταιές ως στρατηγός του δεξιού τμήματος της ελληνικής παράταξης (479 π.Χ.), ενώ ο Πλούταρχος αναφέρει ότι κατέστειλε μια ολιγαρχική συνωμοσία στις τάξεις του αθηναϊκού στρατεύματος. Συμμετείχε ως επικεφαλής του αθηναϊκού στόλου στις εκστρατείες του Σπαρτιάτη Παυσανία εναντίον της Κύπρου και του Βυζαντίου (478 π.Χ.). Τον χειμώνα του ίδιου έτους, όταν συγκροτήθηκε η Α' Αθηναϊκή συμμαχία, λόγω του κύρους του και της εντιμότητάς του ως πολιτικού (εξ ου και η επονομασία Δίκαιος) ανατέθηκε σε αυτόν ο καθορισμός της ετήσιας εισφοράς που κάθε πόλη έπρεπε να καταβάλλει στο συμμαχικό ταμείο· χρησιμοποίησε ως βάση την περσική εκτίμηση που είχε κάνει ο σατράπης Αρταφέρνης μετά την ιωνική ανταρσία (493) και πρέπει να αναφερθεί ότι οι αποφάσεις του εφαρμόστηκαν χωρίς την παραμικρή δυσαρέσκεια. Η στρατιωτική αρχηγία των δυνάμεων της συμμαχίας μεταβιβάστηκε στον Κίμωνα και μέχρι τον θάνατο του Α. (468; π.Χ.) τίποτε άλλο δεν είναι γνωστό για τη ζωή του.)Μετά τον θάνατό του, αποφασίστηκε ομόφωνα η οικονομική ενίσχυση των παιδιών του από την αθηναϊκή πολιτεία ως ελάχιστος φόρος τιμής. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο τάφος του ήταν στο Φάληρο. Η επιρροή του Α. θα πρέπει να ήταν μεγάλη και στα χρόνια που ακολούθησαν, όταν στην Αθήνα κυριαρχούσε η συντηρητική παράταξη με επικεφαλής τον Κίμωνα. Ο Α. θεωρείται ότι αποτελούσε ιδανικό συμπλήρωμα του Θεμιστοκλή.

Πηγή